Maandagochtend, teamoverleg. Tien mensen aan tafel. Drie van hen hebben in het weekend nog mail weggewerkt, twee zeggen de hele vergadering weinig. Het agendapunt dat vorige maand is doorgeschoven, schuift opnieuw door. Op de loonstrook zie je daar niets van. In de jaarcijfers wel, alleen staat het daar onder andere namen.
Wat kost een onderpresterend team?
Een team van tien mensen dat structureel onder zijn kunnen draait, kost een organisatie jaarlijks tienduizenden euro’s bovenop de loonkosten. Die kosten zitten in verzuim, verloop, werk dat opnieuw moet en een leidinggevende die de gaten vult. Alleen het verzuim is precies uit te rekenen. De rest vraagt een eerlijke schatting.
Wat kost verzuim in een team van tien?
Volgens de Factsheet Werkstress 2024 van TNO verzuimden werknemers in 2022 samen 13,8 miljoen dagen door psychosociale arbeidsbelasting. Dat kostte werkgevers 4,4 miljard euro. Omgerekend komt dat neer op ruim 300 euro per verzuimdag. Die omrekening is van mij, de onderliggende cijfers zijn van TNO.
Gemeenten zitten boven het gemiddelde. De Personeelsmonitor Gemeenten 2025 van A&O fonds Gemeenten meldt een verzuim van 7,1 procent, het hoogste niveau in twintig jaar. Landelijk lag het op 5,4 procent. Werkdruk en stress staan op de tweede plek als oorzaak van langdurig verzuim.
Reken dat door voor tien fulltimers met ongeveer 220 werkdagen per jaar. Bij 7,1 procent verzuim gaat het om zo’n 156 verzuimdagen. Tegen ruim 300 euro per dag is dat bijna 50.000 euro per jaar. Het verschil met het landelijke gemiddelde alleen is al ruim 11.000 euro. Dit is een rekenvoorbeeld. Met de verzuimcijfers van je eigen team wordt het precies.
Welke kosten staan nergens in de rapportage?
Verloop. Wie vertrekt, laat werving, inwerktijd en kennisverlies achter. De hoogte daarvan verschilt sterk per functie, en een betrouwbaar Nederlands gemiddelde voor de overheid ontbreekt. Laat HR het daarom uitrekenen voor één vertrek uit je eigen team. Dat getal overtuigt meer dan een landelijke schatting.
Scheve taakverdeling. In de teams waar ik een nulmeting doe, zie ik steeds hetzelfde beeld. De piektaken landen bij dezelfde drie mensen, bovenop hun gewone werk. Dat houdt het een tijd vol. Tot een van die drie uitvalt en het werk doorschuift naar de twee anderen. De sterkste schakel breekt het eerst.
De leidinggevende als buffer. Elke vraag die het team zelf kan oplossen en toch bij de leidinggevende belandt, kost tijd die bedoeld was voor koers en sturing.
Waartegen zet je een investering af?
Tegen het bedrag dat je net hebt uitgerekend. Een directie legt een offerte vaak naast nul euro, terwijl de huidige situatie ook geld kost. Leg beide bedragen naast elkaar, en het gesprek verschuift van uitgave naar keuze.
Hoe breng je dit voor je eigen team in beeld?
Begin met de gratis mini-scan Draagkracht. Die laat zien waar de druk in je team zit en bij wie. Wil je daarna met Draagkracht in Beeld aan de slag, maar heb je een onderbouwing voor het MT nodig, dan is de Draagkrachtverkenning de volgende stap: één gesprek met jou als teamverantwoordelijke en een kort rapport dat je meeneemt naar je directie.
Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Bronnen
TNO, Factsheet Werkstress 2024
A&O fonds Gemeenten, Personeelsmonitor Gemeenten 2025 (via VNG)
